1-2-3-DUCHAMP!

een visuele analyse van Marcel Duchamp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

speelmethode

.
het spel van de visuele analyse  1-2-3-DUCHAMP!
de tentoonstelling en het boek


HET ONDERZOEKSMATERIAAL

Het sigarenkistjebevat 17 anagrampuzzels in envelpoppes met losse letters.
De transparante A4-map bevat vroege tekeningen en alle spotprenten van Marcel Duchamp, waarvan 18 geanalyseerd. Verder in de map: twee witbord markers (een rood, een blauw) en transparante A4-folie.
Het kleine, zwarte notaboekje bevat 19 onderzochte anagramen. Een rood/blauw potlood in aanslag (en veel schrijfpapier buiten het beeld).
De lijvige, zwarte A4-map bevat 52 kunstwerken van Duchamp die geanalyseerd werden. Daarnaast veel documentatie in verband met de familie Duchamp, de kunstwereld toen, voorwerpen van toen (toton, ventilatoren, fietsen en dergelijke), erotica en pornografie, schaken, Franse woordenschat, verschillende anagramzoektochten, informatie over psychoanalyse, beeldfilosofie, visuele illusies, quotes van Marcel Duchamp, het onderzoek naar Courbet, Ingres, Kandinsky, Picabia, en ook de analyses van de werken van Jacques, Raymond en Suzanne Duchamp.


BEELDMATERIAAL
In dit onderzoek is enkel met reproducties gewerkt, die ongeveer een A4 groot waren. Meestal werden de resultaten van een visuele analyse gecontroleerd door hetzelfde werk in een ander boek te onderzoeken.

ONDERZOEKSPRINCIPE
De analyse gebeurt enkel op basis van de twee sleutels. Al het andere wat te vinden is, kan welkom zijn. We doen dit enkel door te kijken en niet door eigen verlangens of kennis te projecteren. Onze instelling moet die van de detective zijn.

VISUELE ANALYSE
Eerst wordt een stevige, transparante A4-folie op de reproductie gelegd. Hierop wordt getekend met een witbord-viltstift. Deze stiftlijnen zijn makkelijk uit te vegen zodat er vlot herbegonnen kan worden. Het is een permanent aftasten van mogelijkheden.
De gevonden resultaten worden op een afzonderlijk blad genoteerd: het blauwe potlood duidt de basistekening van het kunstwerk aan en het rode potlood toont hierop de vindplaats van het resultaat. Zodat we dit later, op een meer precieze manier, kunnen natrekken (zie slideshows in ‘Etant donnés’). Uiteraard is deze werkwijze van visuele analyse evengoed en uitsluitend digitaal mogelijk.

                   


VERRADERS
Er wordt altijd begonnen bij een vreemde lijn of een lijn met een bijzonder detail. Deze verraden een welbepaalde functie die absoluut niet noodzakelijk is in het beeld dat we kunnen zien. Dat detail leidt naar andere lijnen die haar verstopte functie delen. Om tenslotte een totaal nieuw beeld te vormen: de oorspronkelijke, erotische tekening.
Soms hebben lijnen in de voorgrond een duidelijke relatie met lijnen in de achtergrond. Dat zijn ook verraders. Of iets wat onbegrijpelijk slecht getekend is. Een oog dat fout geplaatst is verraadt een ander gezicht. Of iets krijgt op een verkeerde manier licht. Waardoor er bv. een verdachte bolling ontstaat die er niet moet zijn. Door de visuele analyse zal die bolling een juiste betekenis krijgen.
De verraders leiden  het zoeken en brengen ons tot een verrassing. Soms is die pas duidelijk wanneer de reproductie gekanteld of omgedraaid wordt. Het gebeurt ook dat er nog iets anders gevonden moet worden, omdat er combinatie verborgen is tussen twee losse elementen.

 
 


SLEUTELS
Het is een ontzettende hulp dat we weten wat we moeten vinden. Het zijn lichaamsdelen. Dus kennis van anatomie is zeer bruikbaar. Dan kan je aan een gegolfde lijn zien of dit bv de binnenzijde van een rechterbeen is.
De verraders leren ons ook nieuwe taferelen kennen. En die vondsten worden nieuwe sleutels.
Na een poosje ontstaat er een herkenbaarheid en vinden we makkelijker de ons bekende items terug. Omdat die ook steeds opnieuw herhaald worden.


STIJL
Er is een verschil in tekenstijl, maar ook in de stijl van verbergen. Marcel en Suzanne Duchamp zijn erg verschillend. Marcel is erg natuurgetrouw. Suzanne heeft een meer moderne, art-deco stijl. Jacques Villons verstopte tekeningen zijn meer onderbroken, geabstraheerd. Het is telkens een nieuwe wereld. Wat ook telkens een aanpassing van de visuele onderzoeker vergt.
Marcel heeft vele verschillende manieren van verstoppen toegepast. En Suzanne doet het soms via een spiegel.

 

DE ANAGRAMMEN
Anagrammen zijn héél moeilijk, zoniet onmogelijk op te lossen, wanneer er geen sleutel is. In Duchamps jeugd stonden ze in magazines met een prentje of een raadselachtig zinnetje erbij, die een tip van de sluier oplichtte. Of men gaf er een onderbroken puntjeslijn bij, zodat je al wat woorden gissen kon. Maar Marcel Duchamp gaf nooit wat. Bovendien speelde hij met de “impératif passé” en andere gekke vervoegvormen. En waarschijnlijk komen er ook eigen, gefantaseerde benoemingen in voor, uit hun specifieke spel. Bovendien last hij afkortingen in! Hij doet die anagrammen enkel voor zichzelf… en ze zullen zeker wel correct zijn.
Uiteindelijk gaf Marcel Duchamp toch twee Sleutels  : “urine en scheten”. Dank zij die Sleutels  en de visueel analyse konden we een aantal passende plaatjes vinden. Geboren Franstaligen kunnen nu de juiste betekenis vinden van de anagrammen.
De beste methode is “letters verschuiven” en andere woorden zien (leve de dyslectie!) om nieuwe zinnen mee te vormen die in de richting gaan van Duchamps verlangens. Schrijf al de vondsten op, dat komt van pas.
Het is een even rationeel “als/dan”-spelletje als schaak en best wel moeilijk!
     
De geschreven manier van anagram puzzelen is wel erg mooi maar niet zo effectief.
 
 

Pas deze “spelregels”  toe opdat het onderzoek wordt verdergezet.

S U C C E S  !
.
.
.
.
ONDERZOEKSBRONNEN


The complete works of Marcel Duchamp
(revised and expanded edition)
Arturo Schwarz
Delano Greenidge editions, New York 2000


Duchamp confisqué, Marcel retrouvé

Philippe Sers.
Edition Hazan, Paris 2009


L’Assiette au Beurre

1901-1912
Collectie Ignaas Lindemans


www.duchamp-villon-crotti.com


www.kubisme.info


Nouveau Larousse illustré
sous la direction de Claude Augé
Librairie Larousse, Paris 1904/1907


www.dada-companion.com


Marcel Duchamp et le multiple dans l’art moderne

François Raymond
Université de Montréal 1999


Marcel Duchamp of de kunst om (niet) in herhaling te vallen
Francis M. Naumann
Ludion, Gent 1999


www.marcelduchamp.net


www.toutfait.com


Duchamp
Eileen Romano
Rizzoli/Skira, Milano 2004


De wereld van Marcel Duchamp

Calvin Tomkins
Time/Life, New York 1966
.

.
.
VERDER ONDERZOEK

Ziehier het onderzoeksmateriaal eind mei 2012, bij de samenstelling van deze site : 70 kunstwerken van Marcel Duchamp kenden een visuele analyse en 15 kunstwerken van andere Duchamps.

En ziehier het onderzoeksmateriaal op eind november 2012. Na de samenstelling van het boek en de tentoonstelling. Intussen kenden 106 Werken van Marcel Duchamp een visuele analyse. Plus de 15 werken van “les Duchamps” en nog 11 van andere kunstenaars. Elke onderzoekstekening zit nu ook  in een aparte hoes.

Deze laatste analyses werden niet toegevoegd op de site 1-2-3-DUCHAMP! noch werden nieuwe interpretaties en conclusies geschreven. De dossiers kunnen na persoonlijke aanmelding wel geraadpleegd worden.

.
.
.
DE TENTOONSTELLING
   1-2-3-DUCHAMP!
voor meer info, klik hier
.
.
..
.

HET BOEK   1-2-3-DUCHAMP!
voor meer info, klik hier

.
.
.
.

.  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Ref.
: Gorik Lindemans (© 2012)
speelmethode :  het spel van de visuele analyse
1-2-3-DUCHAMP! een visuele analyse van Marcel Duchamp
eentweedrieduchamp.wordpress.com

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
..
.
..
.
..
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.