1-2-3-DUCHAMP!

een visuele analyse van Marcel Duchamp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1902-1910

.
1902-1910 :  het onbezonnen enthousiasme van de jonge speler


Young girl sleeping
(april 1902, Blainville) AS-4

Vermoedelijk is dit het eerste werk waar Marcel Duchamp erotische elementen in verstopt :
Een jongen met zijn neus tussen blote billen. Een penis in erectie. Een profiel van een jongeman die tussen de benen van een meisje ligt. Blaast hij of zuigt hij? Wat doet hij daar? Draaien we het werk om, dan kunnen we een vagina zien, tussen de dijbenen van een zittend meisje getekend. En opnieuw rechtop gedraaid, zien we nog een reuze eikel… waar nog een likkend tongetje blijkt bij te horen… uit een vooruitgestoken mondje… onder een neusje…
  


1902 – Marcel is de derde zoon, nu 15 jaar. Zijn twee oudere broers, Gaston en Raymond, zijn op dat moment al 27 en 26 jaar en ze zijn beiden kunstenaar in Montmartre, Parijs. Marcel groeide op met zijn twee jaar jongere zus Suzanne, ze speelden altijd samen. Er zijn dan nog twee andere zusjes, van 7 en 4 jaar, Yvonne en Magdeleine. Samen wonen ze in het chicste huis van Blainville-Crevon, een Normandisch dorp, waar vader Duchamp al zeven jaar burgemeester is. De familie is welgesteld en bourgeois. Het huis hangt vol schilderijen en etsen van grootvader Emile Nicolle, die heel goed verdiend had als scheepsmakelaar. Hij leerde zijn eerste twee kleinzonen het tekenen en schilderen en betaalde hun artistieke studies. Emile Nicolle stierf acht jaar geleden, in 1894, toen Marcel zeven was.

.
Suzanne Duchamp Playing a Game of Solitaire

(april 1902, Blainville) AS-5
De verstopte realiteit van Marcel Duchamp, te zien via zijn buitengewone bril:
kutje kijken, penis aan mond, masturberen, kont ruiken, pijpen…
 


Suzanne Duchamp Seated in a Red Armchair

(mei 1902, Blainville) AS-6
Eikel likken, vagina gluren, erecties…
Grandmother sewing
(juli 1902, Blainville) AS-7
Kutje kijken, erectie…


Landscape at Blainville

(1902, Blainville) AS-16
Het eerste olieverf schilderij van Marcel. In een vlotte impressionistische stijl. Maar ook een zoekspelletje.
Rechts gekanteld zien we tussen meisjesbenen: haar vagina en aars. Gebruik makend van gezichtsbedrog door perspectief, anamorfisme genoemd, zien we in die lijnen een erectie. Links gekanteld, met anamorfisme, levert het ons een reuze eikel op. Het schilderij heeft nog verschillende erecties en vagina’s verstopt.
En rechts bij het bruggetje, kunnen verborgen letters gevonden worden.
We kunnen er “MARCEL” mee maken… en ook “SUZANNE”.
 


Suzanne Duchamp seated

(1902, Blainville) AS-19
Opnieuw het onder een rok gluren. En een grote eikel, deels, want deze tekening werd afgescheurd…


1897- 1904 – Marcel Duchamp liep school in het Lycée Corneille te Rouen en hij verbleef in het pensionaat Ecole Boussuet, waar onderstaande tekening gemaakt werd.

Hanging Gas Lamp (Bec Auer)
(1903-4, Rouen) AS-28
Hier is de meester penis in volle vlam, onder andere…
 

Suzanne Duchamp seated
(1904-5, Rouen) AS-32
Suzanne, 15-16 jaar, met een blik vol geheimen. Marcel wordt ook ouder: 17-18.
Er zijn heel veel obsceniteiten te vinden: Kutje kijken, masturberen, iets wat op beffen lijkt, een soort 69 en de ‘paardenkop’ (verklaring komt later). Op de rug van de stoel staat tekst geschreven, soms in spiegelschrift (het is een ets), iets met “L’Amour”, misschien ook “de ma soeur”? Verder zijn er nog penissen en misschien nog meer… maar dat is onduidelijk.
   

1904 – Marcel, 17 jaar, vertrekt naar Parijs om aan de Academie Julian te studeren. Deze school beidt iedereen, een voorbereidingsjaar op de “Ecole des Beaux-Arts”. Marcel woont in Montmartre naast zijn oudste broer Gaston die zich inmiddels Jacques Villon laat noemen. Jacques heeft al een reputatie als etser, illustrator en karikaturist. En hij is mede-organisator van het Salon d’Automne. Maar hij schrijft zich ook in als student aan de academie Julian, naast Marcel. Marcel speelt meer biljart dan academie lopen.


The Sacré Coeur

(1904-5, Parijs) AS-35
Deze schets heeft het illusiespelletje als basis zoals in “De vaas of de twee gezichten”. Verwissel het volume (=de koepel) en lege ruimte (=de lucht) om het gewenste visuele effect te krijgen. Dan kijk je tussen de dijen van een vrouw.
 

1905 – Vader Duchamp is 57 jaar en gaat al op pensioen. Hij verhuist met zijn gezin naar Rouen om daar nog een belangrijke rol in de politiek te spelen. Suzanne gaat er op de kunstacademie.

1905 – Marcel volgt een drukkersopleiding in Rouen om een jaar te ontsnappen aan de lange legerdienst, die hij in 1906 afsluit met een officiersopleiding.

1906 – Broer Jacques Villon verhuist naar Puteaux, net buiten Parijs (waar nu ‘La Défense’ staat) en concentreert zich op het schilderen.

1907 – Broer Raymond, de beeldhouwer, verhuist ook naar Puteaux.

1907 – Marcel Duchamp is terug in Parijs en gaat aan de slag als tekenaar van spotprenten. In navolging van Jacques die eind 1800 al voor satirische magazines tekende zoals ‘Le Chat Noire’ en ‘Gil Blas’ en daarna voor het beruchte ‘L’Assiette au beurre’.


Flirt

(1907, Parijs) AS-101
Ook in deze te publiceren prenten verstopt Marcel zijn erotische verlangens: neus aan billen, staande vrouw plassend, penis ejaculerend, likken aan druppels (urine?) op mollige dijen, een meisje likt aan een eikel…
 


House among Apple Trees

(1907, Puteaux) AS-103
Dit schilderij, links gekanteld, toont verborgen: de vagina, de erectie, gemasturbeerd worden of gepijpt? En links gekanteld: een volwassen vrouw, gekleed. Dat is nieuw! Ze werd in de boom verstopt. Een dikke vrouw met kromme neus. Ze kijkt naar boven. En dan nogmaals die vrouw, maar van dichtbij, opkijkend aan een deur of een gordijn. Is dat de meid Clémence? Ze kijkt naar twee jonge figuren die een soort erotische acrobatie bezig zijn (een meisje heeft haar knieën op de schouders van een jongen, die zelf geknield zit en opkijkt tussen haar benen terwijl hij masturbeert). De boom horizontaal bekeken toont een karikaturaal figuur met een lange neus en baard: de vader? Marcel zelf, zit masturberend voor een scheten latend achterwerk, …
De opvallendste verraders zijn de vreemdvormige boomstammetjes. Dat blijken letters te zijn.
Precies de letters voor “J ‘AIME SUZANNE”.

  


On the Cliff

(1907, Yport of Veules-les-Roses) AS-107
In de rots vooraan zit Marcel verstopt, hij heeft billen op zijn hoofd en masturbeert zich. In de klifrotsen op de achtergrond verbergen zich erecties, en een vagina, en een pruilende zus Yvonne, zo lijkt het… Verder nog allerlei dingen die overschilderd werden door de zee …


1908 – Marcel verhuist naar Neuilly-sur-Seine, tussen Puteaux en Parijs.


News

(1908, Parijs) AS-118
Een groot portret van Marcel met verschillende mogelijkheden: urinespatjes regenen op zijn hoofd en zijn neus zit aan een vagina, of een reet. Verschillende erecties, verschillende vagina’s, tong aan eikel, de letters M en S?…
  


Conversation

(1908, Parijs) AS-123
Naar gewoonte: de erectie, de vagina,…
Ook de letters M en S, in de hoed. Misschien staan die letters in elk werk?
 


Feminisme

(1908, Parijs) AS-125
Erectie… vagina…
 


1909 – Marcel Duchamp produceert in dit jaar 18 spotprenten voor ‘Le Courier Français’, een verrassend hoge productie. Duchamp is normaal gezien geen werker.


Le Lapin

(1909, Neuilly) AS-130
Grote vagina. Een man blaast tussen dijen naar een vagina. Masturbatie. Open meisjesbenen. Man met hoofd onder rok, snuffelend. Een soort 69 en… een penetratie. Dat is iets anders. Marcel is intussen wel 22 jaar. Deze geslachtsgemeenschap gebeurt langs achter, kleren aan, de man drukt het hoofd van de vrouw op tafel, de vrouw lijkt niet blij, het gezicht van de man is niet getekend… Is dit een verkrachting? Over wie gaat het hier? Het vrouwengelaat is niet van een meisje maar van een volwassene. Een duidelijk geportretteerd iemand.
   


The Cab

(1909, Neuilly) AS-131
Ook gepubliceerd.
Marcel tekent zichzelf treffend, onder billen aan dijen likkend. Of bij die andere situatie, de karikatuur rechts gekanteld, daar houdt hij zijn neus aan de aars en ontvangt een scheet.
Erg ‘Etant donnés’, deze elementen.
  
Een deel van de analyse is in slideshow 4 te zien:
klik hier


1909 – Marcel Duchamp maakt een schilderij van de meid Clémence in zwarte inkt op zwart papier.
(AS-142)

1910 – Het schildersmodel Jeanne Serre komt met haar man tegenover Marcel wonen. Ze zal voor ‘Les Puteaux’ poseren.  Marcel begint een relatie met haar. Op 16 april bezoeken ze samen met een jonge Duits schilder Max Bergmann het ‘Salon de la Société Nationale de Beaux-Arts’. Max Bergmann krijgt van Marcel een “Bilboquet” cadeau. Een balvangertje, een ouderwets houten speelgoed (wat nu als eerste ready-made aanzien wordt).  


Portrait of Dr. Dumouchel

(april 1910, Neuilly) AS-181
Marcel Duchamp is fauvist geworden. Maar de zoekspelletjes blijven en de thema’s ook. Er zitten zoveel penissen en vagina’s in het gezicht van Dr. Dumouchel dat we ons best mogen afvragen of deze heer wel bestaat. De te ver gespreide vingers verbergen een vagina en ook het ruiken aan benen…
 


Portrait of the Artist’s Father

(1910, Rouen) AS-191
Zou de arme man zich bewust zijn van ‘s zoons perversiteit? Allerlei erecties, en vagina’s. Ook een vagina met vinger aan of in. Maar niet aan de clitoris. De kale schedel van de vader is op meerdere manieren een kont of een vagina of een penis.  Met het hoofd van Marcel er meestal vlakbij, likkend, snuivend of blazend. Er is ook weer een hondjesstand! Neuken ze echt? En als je de groene kleur apart isoleert, levert dit een profiel op van de jonge meester.
   

.
.
.

MOGELIJK SCENARIO deel 1
het onbezonnen enthousiasme van de jonge speler

In 1902 begint Marcel Duchamp, dan 15 jaar, erotische taferelen te verstoppen in zijn tekeningen en schilderijen. Het gaat om heel specifieke erotiek waarbij urine en scheten belangrijk zijn. De geslachtsorganen zijn duidelijk naar de natuur getekend en Marcel Duchamp beeldt meestal zichzelf af. Zijn dit waar gebeurde feiten? Herinnering eraan of een verlangen er naar? In het begin zijn de seksuele daden vrij onschuldig maar ze evolueren naar een zekere volwassenheid in 1910. Het geheel zou kunnen gezien worden als een soort van verslag, een relaas van Marcel Duchamps meest private plezier.

Hierbij is zijn hoofd meestal te vinden tussen de dijen van het meisje. Hij raakt kennelijk opgewonden door onder een rok naar een vagina te kijken, haar te zien plassen en er naar te blazen, de urine te voelen, te ruiken, te proeven. Wanneer ze staat, bevindt hij zich het liefst onder haar billen. Hij houdt van urine op zijn gezicht. Hij moet ook een soortgelijk verlangen naar scheten hebben. Hij blaast goed zichtbaar wind tegen en zuigt waarschijnlijk ook wind op. Het walgelijke is blijkbaar van belang. Houdt hij van de warmte ervan? Intussen masturbeert hij zich of wordt gemasturbeerd. Of er wordt aan zijn eikel gelikt. Het is niet duidelijk wat het plezier van de vrouwelijke partner is. Alleen zijn orgasme lijkt te tellen.

De meest plausibele partner is zijn twee jaar jongere zus Suzanne, waarmee Marcel als kind altijd gespeeld heeft. Marcel is schijnbaar erg verliefd op haar want hij verstopt meerdere malen haar naam in zijn werken en in 1907 “J’aime Suzanne”. Hij is dan 20 jaar en zij 18. Hoogstwaarschijnlijk is zij ook verliefd op hem. Haar bewondering van toen ze kind was, zou een andere betekenis kunnen gekregen hebben wanneer hun hormonen actiever werden. Hun erotische spelletjes deden ze altijd half gekleed, dus hoogstwaarschijnlijk in het geniep. Het moet hun beider geheim geweest zijn. Het zou kunnen dat alleen zij weet dat Marcel erotiek in zijn tekeningen verstopt. Hun eigen geheime, vieze erotiek. Hij tekent het voor haar. Dat versterkt hun band en hun spel.

Later gaan ze dat spel interessanter maken door het gebruik van een spiegel, een tafel soms en andere meubelen, en enkele huishoudelijke voorwerpen. Dat is allemaal terug te vinden in zijn schilderijen, verstopt. Hun acrobatie ook: Suzanne hangt onder aan een trap met haar knieën op de schouders van Marcel, die geknield op de vloer zit, naar boven kijkt en zich masturbeert. Dan zien we ook meer een vinger aan of in een vagina. Niet aan de clitoris. Ze bedenken vermoedelijk spelregels om te bepalen wat er gedaan moet worden. Dat zullen de analyses van de volgende jaren duidelijker maken. Maar betreffende de context en het precieze waar-en-hoe kan alleen hypothetisch nagedacht worden.

Doen ze hun spel in het washok in de kelder? Hebben ze hun afspraak elke zondag om 11 uur? Wanneer hun ouders naar de hoofdmis zijn? Kennelijk worden ze betrapt: in 1907 is er een volwassen vrouw die kijkt naar hun activiteiten. Clémence de dienstmeid? Maakt zij er een schandaal van? Of is dit in 1904 gebeurd? Wat zou kunnen geleid hebben tot het plotse ontslag van de vader als burgemeester en het te vroege vertrek van Marcel naar Parijs, onder de hoede geplaatst van Jacques, de twaalf jaar oudere broer van Marcel? In Parijs blijft Marcel naar Suzanne verlangen. Hij ziet in allerlei alledaagse dingen haar gespreide dijen en droomt van haar urine-en-scheten. In elk werk verstopt hij dit verlangen met een niet aflatend enthousiasme, voor haar.
Of werden ze pas betrapt in 1907? Wat dan zou kunnen leiden tot een soort quarantaine van Marcel in Neuilly? Met zijn zeer hoge productie aan karikaturen tot gevolg, die bol staan van de verborgen erotiek. Want dit is immers voor Marcel de enige manier om Suzanne zijn liefde te blijven tonen: via de krant. Misschien zijn de situaties die hij dan verstopt meer wens dan waar gebeurd? En gaat hij onbezonnen verder dan ze ooit deden? Een man neukt een vrouw dan achteraan, beide grotendeels gekleed. Waar of niet waar? Indien dit ware feiten zouden zijn, noemde men ze zonder meer schandalig.

In die tijd, 1902 – 1910, het einde van de Belle Epoque met een groot sociaal contrast, acht de bourgeoisie zich absoluut superieur. Seksueel misbruik is een evidentie maar krijgt ook zware kritiek. De bourgeoisie loopt strak en streng, gesloten gekleed. Als teken van wijsheid en cultuur. De dagen en avonden van hun kinderen worden gevuld met lectuur, muziek, tekenkunst, studie, gezelschapspelen, poëzie, schaken of puzzelen.
Kleine Marcel was superieur in het puzzelen en heel creatief. Hij leerde schaken, tekenen, schilderen, alles, van zijn broers en was snel in het bedenken van grappige woordspelingen. Soms volgens de klank, soms naar betekenis, soms iets achterste voren. De woordpuzzels, die in tijdschriften stonden, oplossen, deed hij graag. Een cryptogram, een anagram of zelfs een “cryptographie circulaire du chevalier”. Visuele zoekplaatjes oplossen was ook heel prettig. En hij maakte de zijne voor Suzanne. Zo moet het begonnen zijn: onschuldig kinderspel.

Maar in 1910 is het helemaal geen kinderspelletje meer. Marcel is 23 jaar en het wordt een obsessief verstoppen van expliciete erotiek. Zijn schilderijen worden ook steeds drukker.
“Als ze maar niet zien waar ik eigenlijk mee bezig ben… alleen Suzanne.”
.
.
.
.
.  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Ref.:
Gorik Lindemans (© 2012)
1902-1910 :  het onbezonnen enthousiasme van de jonge speler
1-2-3-DUCHAMP! een visuele analyse van Marcel Duchamp
eentweedrieduchamp.wordpress.com

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.